Trzech Króli. Tradycje i zabawy ludowe

Trzech króli

Trzech Króli tak naprawdę kończy okres świąteczny. Tak, wiem, że do Gromnicznej jeszcze trochę, ale to po Trzech Królach wracamy do pracy na dłużej i próbujemy wytrzymać w niej aż do Wielkanocy! A o co z tymi królami chodziło? Po co święci się kredę? Chodź! Wszystko Ci opowiem!

Czy królowie byli królami?

Tego nie wiadomo. U nas się przyjęło, że byli oni królami, jednak w Ewangelii Świętego Mateusza czytamy

Oto Mędrcy ze Wschodu przybyli do Jerozolimy i pytali: «Gdzie jest nowo narodzony król żydowski? Ujrzeliśmy bowiem jego gwiazdę na Wschodzie i przybyliśmy oddać mu pokłon».

Trzech Króli. Tradycje ludowe

Trzech Króli to ludowa nazwa święta Objawienia Pańskiego. Wiąże się ono z mędrcami, którzy wędrowali do Betlejem, by oddać pokłon nowonarodzonemu Jezusowi. Może Cię zaskoczę, ale święto ukształtowało się w chrześcijaństwie dopiero w XII wieku. Jest to ostatnie święto w ramach oktawy świąt Bożego Narodzenia. Zgodnie z tradycją 6 stycznia powinno się święcić jałowiec, mirrę (żywicę sosny), złoto (głównie biżuterię) oraz kredę. Dziś w większości miejsc pozostało wyłącznie święcenie kredy. Przedmioty zyskiwały magiczną moc. Po powrocie z kościoła kredą zapisywano K + M + B [rok] na drzwiach domów, czasem obór i stajni. Choć większość uważa, że litery oznaczają inicjały królów, tak naprawdę oznaczają Christus Mansionem Benedicat, czyli Niech Chrystus błogosławi temu domowi.

Mirą i jałowce okadzano domostwo oraz zwierzęta gospodarskie. Lud, jak to lud, niczego nie marnował. Gdy zostało trochę jałowca, wykorzystywano go później na różne dolegliwości. Poświęcone złoto wrzucano niemowlętom do pierwszej kąpieli, aby zapewnić dzieciom bogactwo

Migdałowy król

W Trzech Króli rozpoczynał się okres zapustny. W połowie XIX wieku w Krakowie szlachta organizowała sobie obchód króla migdałowego. Robiono pod wpływem kultury francuskiej. Podawano pączki i ciasto, a w jednym kawałku ukryty był migdał. Ten, kto go dostał w sowim kawałku, zostawał ogłoszony królem, zarządzał imprezą i mógł wydawać rozkazy uczestnikom zabawy.

Szczodraki

Innym zwyczajem było chodzenie ze szczodrakami, czyli rogalikami wypiekanymi z razowego chleba. Dzieci chodziły po wsi i śpiewały piosenkę, szczodrakówkę, za którą dostawały wspomniane rogaliki. Gdy obeszły całą wieś, udawały się do jednej z chałup i tam dzieliły się przysmakami.

Trzech Króli współcześnie

Parę lat temu święto Trzech Króli stało się znowu dniem wolnym od pracy. W całej Polsce z okazji święta organizowane są pochody. Nadal jednak ważnym elementem jest nie ten ludyczny, a liturgiczny. W trakcie mszy świętej święci się kredę i zapisuje K/C + M + B na drzwiach domów. W niektórych wsiach święci się rośliny, m.in. cebulę, która ma odstraszać demony i czarownice. TU przeczytasz o obyczajach na Lubelszczyźnie.

Przysłowia na Trzech Króli

Gdy w Trzech Króli mrozem trzyma, będzie jeszcze długa zima.

Gdy Trzy Króle pogodą obdarzą, nie zasypiaj ranków, gospodarzu.

Królowie pod szopą – dnia na kurzą stopę.

Na Trzech Króli każdy się do pieca tuli.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *